تو بلاگ های قبلی در مورد اهمیت نگهداری از خودرو بعنوان یه سرمایه صحبت کردیم. این نگهداری علاوه بر موضوع فنی خودرو، شامل حفظ بدنه و ظاهر خودرو میشه؛ چون اولین موردیه که موقع خرید و فروش خودرو به چشم میاد. اگه به آگهی های فروش خودرو دقت کرده باشید، حتما متوجه شدید که سلامت رنگ بدنه خودرو چقدر تو قیمت گذاری خودرو تاثیرگذاره. تو بلاگ "نگهداری از ماشین کاور شده" درباره این موضوع مفصل صحبت کردیم که برای محافظت از رنگ بدنه ماشین، روش های متعددی وجود داره که بهتر از همه، استفاده از کاور محافظتی پی پی اف (PPF) هست. چرا؟ بخاطر مواد تشکیل دهنده اش که شامل چند لایه TPU (ترموپلاستیک پلی اورتان) میشه و ضخامت زیادی که روی رنگ ماشین ایجاد می کنه (حدود 150 تا 300 میکرون)، نسبت به سایر روش های محافظت از قبیل واکس و پوشش سرامیکی، عملکرد بهتر و ماندگارتری رو ارائه میده.

اما هر چقدر که ارزش استفاده از پی پی اف در میان افراد حرفه ای و علاقمند به خودرو جا افتاده، متاسفانه جنس تقلبی هم تو بازار زیاد شده. استفاده از جنس تقلبی نه تنها از رنگ بدنه ماشین مراقبت نمیکنه، بلکه بدتر به رنگ آسیب هم وارد میکنه. برای مثال بعضی از سازنده ها به جای اینکه از TPU برای ساخت پی پی اف استفاده کنن، از PVC که ماده ای با خاصیت الاستیکی پایین و شکننده است، استفاده می کنن تا ارزونتر براشون دربیاد! نتیجه اش اینه که پی پی اف در ناحیه گوشه و لبه ها پوشش دهی و تطبیق پذیری خوبی از خودش نشون نداده و دچار ترک خوردگی و شکنندگی در قسمت لبه های بدنه ماشین میشه. در نتیجه هوا زیر پوشش جمع شده و حباب ایجاد میکنه. به دام افتادن رطوبت زیر کاور و زنگ زدگی و خوردگی رنگ بدنه یکی از آسیب هاییه که یا به دلیل جنس نامرغوب پوشش یا عدم اجرای صحیح اون میتونه ایجاد بشه. علاوه بر این، مواد PVC قدرت مهار اشعه UV خورشید رو ندارن و مشاهده شده که بعد از برداشتن پوشش،  رنگ خودرو زرد شده. این موضوع به ویژه در مورد ماشین های سفید رنگ یا رنگ های روشن بیشتر خودشو نشون میده. یا یکی دیگه از مشکلاتی که مواد اولیه نامرغوب میتونه ایجاد کنه، چسب ارزون قیمته که میتونه رنگ بدنه رو همراه خودش بلند کنه. موضوعی که تو این بلاگ میخواهیم در موردش صحبت کنیم، نحوه تشخیص جنس خوب و بد PPF هاست.

از کجا میتونیم کیفیت پی پی اف رو تشخیص بدیم؟

باکیفیت یا بی کیفیت بودن پی پی اف چیزی نیست که تنها با نگاه کردن به محصول قابل تشخیص باشه. لازمه که با انجام دادن یه سری تست روی ویژگی هایی که از یه پوشش استاندارد انتظار میره، میزان کارایی پی پی اف رو مشخص کنیم. بعضی از این تست ها کاملا تخصصی بوده و مستلزم استفاده از دستگاه های تخصصی هستن؛ اما همه تست ها احتیاج به دستگاه ندارن و بعضی هاشون با ابزارهای ساده و با دقت و حوصله قابل انجام هستن.

ویژگی های پی پی اف استاندارد:

ضخامت استاندارد (بین 150 تا 300 میکرون): این ضخامت باید در حدی باشه که هم بتونه جلوی آسیب های فیزیکی مثل برخورد سنگریزه یا اجسام نوک تیز، سایش و خط و خش ها رو بگیره و هم مانع اجرای صحیح و دقیق پوشش روی همه قسمت های بدنه ماشین نشه. یعنی نه انقدر نازک باشه که نتونه جلوی ضربه رو بگیره و نه انقدر ضخیم که مانع اجرای درست روی لبه ها و گوشه های بدنه ماشین بشه. برای اندازه گیری ضخامت پوشش، ابزاری به اسم ضخامت سنج پی پی اف وجود داره که با قرار دادن پوشش بین دو پراب دستگاه، ضخامت پوشش روی صفحه نمایش داده میشه. اگه عدد نمایش داده شده از عدد اعلام شده از طرف سازنده کاور، کمتر باشه مشخصه که محصول قابل اطمینان نیست. تو سایت ایران دیتیل دستگاه ضخامت سنج دیجیتالی پی پی اف و کاور با مراجعه به منوی ابزار و وسایل جانبی قابل مشاهده است.

خاصیت خود-ترمیمی: پی پی اف های باکیفیت از پلیمرهای الاستومری ساخته میشن که به پوشش، قابلیت ارتجاعی و انعطاف پذیری میده. به لطف این قابلیت، خط و خش های ریز روی سطح پوشش وقتی در معرض گرما و حرارت قرار می گیرن، از بین میرن و پوشش به شکل اولیه خودش برمی گرده. تست این ویژگی هم نیاز به دستگاه خاصی نداره. کافیه روی یه نمونه کوچک از پوشش، با ناخن یا فرچه پلاستیکی خط و خش های ریز ایجاد کنید. بعد با شسوار یا آب داغ (نه جوش)، دمای اون قسمت رو بالا ببرید. اگه پوشش از کیفیت کافی برخوردار باشه، خط و خش ها رو از بین برده و به حالت اولیه خودش برمیگرده.

استحکام کششی: یه پوشش پی پی اف استاندارد حداقل تا 2 برابر اندازه طبیعی خودش، قابلیت کشسانی داره. این موضوع به کمک دستگاه تست کشش (Stretch Tester Machine) قابل مشاهده است. روش کار دستگاه به این صورته که یه قطعه کوچک از پوشش رو جدا میکنن و به دور 2 تا میله ای که روی دستگاه هست، میپیچن. وقتی دستگاه روشن میشه، یکی از میله ها که قابلیت حرکت داره شروع میکنه به فاصله گرفتن از اون یکی میله. این باعث میشه که پوشش به میزان قابل توجهی کشیده بشه؛ حتی تا 2 برابر طول اولیه اش. پوشش هایی که از مواد اولیه بی کیفیت ساخته شدن، در اثر این کشیدگی دچار پارگی و از هم گسیختگی میشن. علاوه بر این چسبی که برای این پوشش های ارزان استفاده شده، در اثر کشیده شدن، تغییر شکل داده و به صورت خط های افقی روی پوشش طاهر میشه. اما پی پی اف های با کیفیت بالا به دلیل قابلیت کشسانی و انعطاف پذیر بالا دچار پارگی و تغییر شکل نمیشن.

مقاومت در برابر آسیب ناشی از ضربه و برخورد اجسام نوک تیز: یکی از مهمترین کاربردهای پوشش محافظ، محافظت از رنگ بدنه در مقابل سنگریزه و ذرات تیزی هست که با سرعت و همراه با ضربه به بدنه ماشین برخورد می کنن. پوشش های بی کیفیت بخاطر مواد اولیه نامرغوب و خاصیت کشسانی پایین، مقاومت کمی در برابر این اجسام دارن و به راحتی آسیب دیده و سوراخ میشن.

برای تست مقاومت PPF در برابر اجسام خارجی 2 تا دستگاه داریم: "PPF Puncture Test Machine" و "Impact Tester Machine". هر دو دستگاه قابلیت این رو دارن که آسیب هایی که احتمال داره در واقعیت به پوشش وارد بشه رو در ابعاد کوچک شبیه سازی کنن.

دستگاه تست پنچری "PPF Puncture Test Machine" که مقاومت پوشش در برابر اجسام نوک تیز رو اندازه گیری میکنه، یه جعبه کوچک هستش که نمونه ای از پوشش رو کشیده و به صورت ثابت نگه می داره. انگار که PPF روی سطح اجرا شده باشه. بعد یه پراب شبیه یه قلم نوک تیز که تحت یه نیروی کنترل شده و قابل اندازه گیری قرار داره به پوشش برخورد میکنه تا جایی که نیرویی که برای نفوذ در پوشش مورد نیازه بر حسب نیوتون یا هر واحد اندازه گیری دیگه به دست بیاد. پوشش هایی که به محض برخورد پراب دچار از هم گسیختگی بشن، نشان از کیفیت پایین مواد اولیه تشکیل دهنده اونا داره. چون پوشش هایی که از TPU با کیفیت بالا ساخته میشن، مقاومت بالایی در برابر اجسام خارجی از خودشون نشون میدن.

دستگاه تست ضربه "Impact Tester Machine" که مقاومت پوشش رو در برابر ضربه، اندازه گیری میکنه یه جعبه کوچک هست که روی یه دیواره اش، یه قطعه شبیه بدنه ماشین که PPF روش اجرا شده رو قرار میدن. بعد دستگاه رو روشن میکنن و یه تعداد سنگریزه رو که با ضربه به سمت قطعه پرتاب میشه رو از بالای جعبه می ریزن داخل. دستگاه خاموش میشه و قطعه رو بر میدارن. پوشش رو از روی قطعه جدا میکنن تا بررسی کنن سطح زیر پوشش سالم مونده یا نه. پوششی که از کیفیت لازم برخوردار باشه، نه تنها سطح زیرش سالم میمونه بلکه خودش هم به شکل اولیه خودش برمیگرده.

تست های تکمیلی هم برای بررسی کیفیت پوشش وجود دارن که احتیاجی به دستگاه خاصی نداره:

بررسی شفافیت و صاف بودن سطح پوشش: نیاز به تخصص و ابزار خاصی نداره. کافیه که پوشش رو روی یک سطح تیره قرار بدین و زیر نور کافی به دقت بهش نگاه کنید. پوشش باید کاملا صاف و شفاف باشه. یکی از اولین نشانه های بی کیفیت بودن پوشش ها، کدر بودن و داشتن سطحی ناصافه که اصطلاحا بهش پوست پرتقالی گفته میشه. 

بررسی میزان آبگریزی سطح پوشش: این تست برای افراد متخصص توسط دستگاهی با زاویه تماس مشخص انجام میشه. اما بدون دستگاه هم قابل تسته. به این صورت که با ریختن آب روی سطح ، رفتار پوشش مورد مشاهده و بررسی قرار می گیره. روی سطحی که آبگریزی بالایی داشته باشه، قطره های آب به سرعت به هم چسبیده و به صورت قطره های آب درشت از سطح خارج میشن. این رفتار آبگریز سطح، فقط مختص دفع قطره های آب نیست و رفتار مشابهی رو برای دفع انواع آلودگی ها از جمله گرد و خاک و گل و لای، فضولات پرنده ها و ... از خودش نشون میده. این ویژگی باعث میشه نظافت با کمترین صرف انرژی و در کوتاه ترین زمان ممکن انجام بشه. در مواردی که آب روی سطح بچسبه و باقی بمونه، نشاندهنده تاثیر ضعیفی از آبگریزیه. 

بررسی مقاومت شیمیایی سطح پوشش: روی یه قطعه کوچک از پوشش چند قطره از یه محلول شیمیایی ریخته میشه، اگه پوشش دچار تغییر فیزیکی مثل کدر شدگی یا پف کردن از خودشون نشون بده، یعنی متاسفانه از کیفیت پایینی برخورداره.

تو دنیای امروز، خودرو تنها وسیله جابجایی نبوده و حکم سرمایه گذاری و لوازم لوکس رو برای افراد داره. بنابراین نگهداری و محافظت ازش یه امر ضروری و غیر قابل انکاره. ما تو این بلاگ سعی کردیم با روش های کاربردی، راه حل هایی رو در اختیار مخاطب هامون قرار بدیم که برای نگهداری از خودروشون، هم بهترین روش رو انتخاب کنن و هم تو دام تبلیغات وسوسه انگیز افراد کلاهبردار نیفتن.